Geloofsbrief Alternatieve Synode PKN

Teken onderstaande geloofsbrief die de Alternatieve Synode, bestaande uit bezorgde PKN’ers, op 18 april heeft opgesteld. De brief is een reactie op het tweede Palestijnse Kairos-document (hier te lezen in Nederlandse vertaling). Hieronder vind je de inhoud van de geloofsbrief. 

Op 16 november 2025 werd in Bethlehem Kairos Palestine II "A Moment of Truth: Faith in a Time of Genocide" uitgebracht.  We danken Palestijnse christenen dat ze, temidden van geweld en dreiging, tijd en energie hebben gevonden om samen dit document te schrijven. We hebben het document gelezen en besproken, en dat was aangrijpend en hartverscheurend. Wij zijn ons er zeer van bewust dat Kairos II zich ook aan ons richt, als christenen wereldwijd. Wij geloven dat we als kerk zijn geroepen om recht en onrecht te onderscheiden en te benoemen, en radicaal naast de onderdrukte te gaan staan, zoals Jezus dat deed. Dat onrecht is nu aan de orde, ons handelen verdraagt geen uitstel.

Kairos II daagt ons opnieuw uit, nog krachtiger en vanuit een nog hemeltergender situatie van onrecht: namelijk van genocide, terwijl de bezetting en etnische zuivering nog gewelddadiger vormen hebben aangenomen. Dit document spreekt nadrukkelijk over de context van witte suprematie en christelijke zionisme. Het document zegt: een kerk die zwijgt, of niet helder spreekt, is het begrip van haar rol in Gods missie is kwijtgeraakt. Dat is wat nu op het spel staat, in het aangezicht van de doelbewuste verwoesting van Gaza en de moord op haar inwoners. Wij stemmen met onze Palestijnse broeders en zusters in dat solidariteit en profetische actie in deze situatie noodzakelijk zijn, en dat we al veel te lang hebben gewacht. 

Onze eigen context

Palestijnse christenen wijzen er in Kairos II op dat de huidige Israëlische genocide moet worden gezien in lijn met decennia Israëlisch vestigingskolonialisme. Dat Israëlische kolonialisme kan niet los gezien worden van de langere geschiedenis van Europees christelijk geïnspireerd kolonialisme - in de Nederlandse context ging het dan om protestants kolonialisme, dat eveneens genocidaal was. Als kerk in Nederland, is het belangrijk dat wij dit erkennen, en blijven onderzoeken. Witte christelijke suprematie bestempelde joden tot buitenstaanders, zij waren geen echte Europeanen. Het uitblijven van een heldere veroordeling van de Israëlische genocide en van werkelijke solidariteit met Palestijnen, ook binnen de PKN, komt voort uit diezelfde witte christelijke suprematie. Het komt voort uit de doorgaande racialisering van ‘semieten’, die nu vooral moslims treft en degenen die met hen geassocieerd worden. 

Als protestantse christenen in Nederland willen wij verantwoordelijkheid nemen voor ons aandeel in antisemitisme en in islamofobie. We zijn ons ervan bewust dat zowel christelijk zionisme als islamofobie vandaag een voedingsbodem vormen voor steun aan de staat Israël en daarmee onderdeel is van onze medeplichtigheid bij de genocide die die staat pleegt. We hebben weliswaar gewerkt aan bewustwording over antisemitisme in onze theologie, maar we hebben daarbij de ontmenselijking van Palestijnen (als 'semieten') niet geadresseerd. Deze vervlochten vormen van ontmenselijking en onderdrukking zijn in onze kerken steeds uit elkaar gehaald. Maar in de tijd dat Joden werden vergast, was Palestina gekoloniseerd door het Westen. Onze theologie had een aandeel in beiden. Met die werkelijkheid moeten wij leven. 

Erkennen dat onze theologie een voedingsbodem is geweest voor geweld en ontmenselijking en dat witte en protestantse suprematie ook in onze context nog steeds gewelddadige effecten hebben, vraagt reflectie, moed en uithoudingsvermogen. Dit is het moment om dat te doen: ‘moment van waarheid’ - een Kairos-moment, dat vraagt dat we scherp spreken, en adequaat handelen.

Tegelijk halen we ook inspiratie uit de solidariteit en het verzet in de christelijke traditie, dat ook heeft bestaan in onze kerk. Verzet tegen antisemitisme, gelovigen die actief waren in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog, en verzet tegen kolonialisme, ook vanuit Europese kerken, inspireert ons. 

Hoe gaan we als kerk voorwaarts? 

1. Wij, de kerk, erkennen dat de staat Israël genocide pleegt in Gaza, en zich schuldig maakt aan etnische zuivering en bezetting van Palestina. Israëls regering moet verantwoordelijk gehouden worden voor de oorlogsmisdaden die het pleegt.

2. Wij willen solidair zijn met iedereen die tegen genocide, bezetting, en geweld is. Palestijn, Israëli, jood, moslim, christen, atheïst. Wij willen daarom anti-zionistische joodse organisaties en personen in Nederland en in Israël en Palestina ondersteunen.

3. Wij verwerpen theologieën die onderdrukking rechtvaardigen. Concreet zien wij de noodzaak om ons te verdiepen in christelijk zionisme en de negatieve gevolgen daarvan, en christelijk zionisme actief te verwerpen. Hiermee sluiten we aan bij de Wereldraad van Kerken, de Lutheran World Federation en de World Council of Reformed Churches, die christelijk zionisme ook verwerpen.

4. Wij willen ons blijvend uitspreken tegen haatdragende ideologieën zoals antisemitisme en islamofobie, en blijven onderzoeken waar deze onze denkwijze en ons handelen (onbewust) beïnvloeden. 

5. We roepen als kerk de regering op om zich onomwonden uit te spreken voor de toepassing van internationaal recht en mensenrechten en handelsrelaties en defensieverdragen met Israël op te schorten. 

6. Wij steunen en participeren in creatief, geweldloos verzet; waaronder ook BDS (zie bijvoorbeeld dit artikel van One World).

Het eerste Kairos-document, uit 2009, is hier te lezen. Lees hier meer over het verloop van de Alternatieve Synode.