Sta op, doe recht: luister echt!

We trekken opnieuw een rode lijn bij de PKN

Wanneer:        vrijdag 20 maart van 11:00-12:30

Waar:              op de stoep bij de Protestantse Kerk in Nederland (locatie)

Wie:                gemeenteleden, predikanten, pastores en iedereen die zich betrokken voelt

Hoe:                trek rode kleding aan en neem een protestbordje mee

Al meer dan twee jaar vragen we de PKN om een antwoord op de vraag van ds. Munther Isaac van december 2023: waar was jij toen Israël genocide pleegde? En al veel langer vragen we om heldere taal en daadwerkelijke solidariteit wat betreft de Israëlische bezetting en apartheidspolitiek. Maar nog steeds spreekt de PKN geen heldere taal en blijft daadwerkelijke solidariteit uit. Daarom staan wij, gemeenteleden, predikanten, pastores en andere betrokkenen, op vrijdag 20 maart 11:00 tot 12:30 opnieuw bij het hoofdkantoor van de PKN. Juist in de Veertigdagentijd, een tijd van bezinning, roepen we op tot solidariteit met Palestijnen.

Echt luisteren

Munther Isaac, Luthers predikant in Ramallah, zegt naar aanleiding van zijn ontmoeting met de PKN-delegatie van afgelopen januari dat de PKN hardnekkig weigert de werkelijkheid te benoemen. Hij vraagt: “Heeft de PKN werkelijk geluisterd?” En ook: ‘’Heeft het nog wel zin om delegaties van de PKN te ontmoeten?’’

Wij onderstrepen die vragen. Op 8 juli 2025 hielden we onze eerste Rode Lijn-demonstratie bij de PKN. In oktober 2025 gingen we in gesprek met Kees van Ekris en Wilma Wolswinkel. Tijdens dat gesprek viel ons de grote spanning op tussen de dingen waarvan ook Van Ekris en Wolswinkel zich realiseren dat ze gezegd moeten worden, en de wetenschap dat zulke heldere taal leidt tot grotere spanningen in de kerk. Wij benadrukten de urgentie: de genocide gaat door, de geloofwaardigheid van onze kerk staat op het spel. 

Misleidend en ontwijkend

In aanloop naar de reis van Van Ekris en Wolswinkel naar Palestina en Israël van afgelopen januari en ook na afloop van die reis lazen we ontwijkende taal van ‘pijn aan beide kanten’ en misleidende taal over ‘conflict’ en ‘ingewikkeld’. Over de doorgaande genocide en over ongelijke machtsposities lazen we niets. We schreven opnieuw een brief waarin we vroegen om heldere taal en solidariteit. We riepen de kerk op haar medeplichtigheid aan het geweld van de staat Israël onder ogen te zien en christelijk zionisme in al haar gedaanten te verwerpen.

Op 4 februari ontvingen we een antwoord van scriba Kees van Ekris, waarin hij schrijft: 

Wij erkennen dat er in Israël en Palestina sprake is van een fundamenteel ongelijke machtspositie. Dit is een realiteit waar onze partners in het land dagelijks mee te maken hebben. In de synode notitie spreken wij ons uit over de bezetting en het existentieel bedreigd worden van het Palestijnse volk in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. Ook in mijn brief aan lokale gemeenten van 2 oktober jl. sprak ik over de ‘asymmetrie van de macht’.

Het is in onze ogen des te bevreemdender dat de scriba zich wel degelijk bewust is van die fundamentele asymmetrie, maar er in geen van de interviews over spreekt. Daarentegen spreekt uit de interviews voorafgaand en na de reis opnieuw wat ds. Isaac aanduidt noemt met de valse symmetrie van het ‘lijden aan beide kanten’. In deze interviews ontbreekt daarmee de analyse en duiding die nodig is om tot een eigen positie te komen. Op deze manier neemt de PKN opnieuw geen enkele verantwoordelijkheid voor de steun aan het geweld van Israël (en eigen gelederen?) en doet zij geen aanzet tot daadwerkelijke solidariteit.

In dezelfde brief staat: 

Partnership [betekent] niet automatisch dat we direct herhalen wat een partner zegt. Je kunt immers ook van mening verschillen met partners. Tegelijkertijd blijft het een belangrijk punt om ons publiek uit te spreken wanneer de menselijke waardigheid en rechten van mensen in gevaar zijn.

De menselijke waardigheid en de rechten van Palestijnen in Gaza worden al meer dan twee jaar op iedere mogelijke wijze vertrapt. Maar de PKN zwijgt over de genocide. Is de reden hiervan dat ze ‘van mening verschillen’ -  met partners en met een overweldigende meerderheid aan experts? Ds. Isaac wijst er terecht op dat dit zwijgen diepgeworteld is in de Europese theologie. 

Sta op, doe recht: luister echt! 

Met ds. Isaac roepen wij de kerk op om profetisch te zijn, om te staan waar Christus staat: bij de gekruisigden. Ds. Isaac wijst erop dat Bijbels luisteren nooit passief is, maar de bereidheid impliceert om consequenties te accepteren van wat je gehoord hebt. Luisteren dat leidt tot verandering, tot bekering, tot een afwending van leugen en medeplichtigheid. 

In de brief van de scriba lezen we dat onze oproep om ons scherper en explicieter uit te spreken over onrecht serieus genomen wordt. Maar we onderstrepen: er is geen tijd om nog eens rustig te overleggen aan allerlei dialoogtafels. De feiten liggen op tafel. De tijd dringt. En voor heel veel mensen is het al te laat. De genocide is niet voorbij!

Met ds. Isaac vragen we: PKN, luisteren jullie wel? 

En daarom dringen we opnieuw aan:

Erken de ongelijke machtsposities, benoem bezetting en genocide; ga ook in Nederland met niet-zionistische Joodse groeperingen in gesprek en neem afstand van schadelijke en racistische theologieen zoals christelijk zionisme die het onrecht direct of indirect in stand houdt.

Kom je ook? Je kunt je aanmelden bij de Signalgroep 

Via deze link of via de QR code kom je in de Signalgroep.

Hier word je op de hoogte gehouden van de verdere voorbereidingen en je krijgt extra informatie. 

Tijdens de demonstratie zijn er speeches en zingen we liederen. Tot slot verwachten we van alle deelnemers dat zij zich houden aan de actieconsensus:

1. We behandelen iedereen respectvol – elkaar, vertegenwoordigers van de PKN en Kerk in Actie, mogelijke buitenstaanders, de politie.

2. We volgen de aanwijzingen op van de mensen met een oranje hesje aan.

3. We concentreren ons op het programma en reageren niet op mogelijke buitenstaanders.

4. We praten niet met de politie, maar verwijzen deze altijd door naar onze politiewoordvoerder (dat is de persoon met een paars hesje aan). 

De Rode Lijn-actie wordt georganiseerd door een groep PKN-predikanten, gemeenteleden en theologen onder wie Riet Bons-Storm, Hannah Westerink, Sander Ris en Janneke Stegeman. 

Meer informatie of vragen? Mail rodelijnpkn@proton.me.